สกร. เดินหน้าผลักดันแก้ปัญหานักศึกษานอกระบบได้รับผลกระทบจากเกณฑ์บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

การดำเนินการในครั้งนี้เป็นไปตามความห่วงใยและข้อสั่งการของ นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และ นายอัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ที่ได้มอบหมายให้กรมส่งเสริมการเรียนรู้เร่งติดตามและประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาผลกระทบที่เกิดขึ้นกับนักศึกษา สกร. อย่างเร่งด่วน เพื่อไม่ให้ผู้เรียนที่อยู่ในกลุ่มเปราะบางมีรายได้น้อย ต้องสูญเสียโอกาสทางการศึกษาหรือสิทธิ์ตามโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ อันเนื่องมาจากข้อจำกัดของหลักเกณฑ์การพิจารณา

อธิบดี สกร. ชี้แจงว่า นักศึกษาในสังกัด สกร. เป็นผู้เรียนที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปี จนถึง 95 ปี ส่วนใหญ่เป็นประชาชนที่มีข้อจำกัดด้านโอกาสทางการศึกษาและฐานะทางเศรษฐกิจ เข้ามาศึกษาเพื่อยกระดับคุณวุฒิ พัฒนาคุณภาพชีวิต และเพิ่มโอกาสในการประกอบอาชีพ มิใช่การศึกษาในระดับปริญญาตรี จึงไม่ควรถูกพิจารณาด้วยหลักเกณฑ์เดียวกับนักศึกษาในระบบการศึกษาทั่วไป โดยผู้เรียนจำนวนมากเป็นผู้สูงอายุที่ต้องการเติมเต็มโอกาสทางการศึกษาและความภาคภูมิใจในชีวิต รวมถึงผู้ที่เคยจบการศึกษาระดับประถมศึกษาซึ่งต้องการกลับมาพัฒนาตนเองเพื่อสร้างคุณค่าและยกระดับคุณภาพชีวิต

จากข้อมูลการคัดกรองของ สกร. พบว่า ปัจจุบันมีนักศึกษาอายุ 18 ปีขึ้นไปที่ได้รับผลกระทบและแจ้งเรื่องร้องเรียนผ่านครูผู้สอนแล้วกว่า 60,000 คน ขณะที่ภาพรวมของประเทศมีผู้ไม่ผ่านเกณฑ์เนื่องจากติดเงื่อนไขการเป็นนักเรียน/นักศึกษากว่า 400,000 คน โดยอยู่ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการประมาณ 200,000 คน

นอกจากนี้ นักศึกษา สกร. จำนวนมากยังขาดทักษะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ทำให้การยื่นอุทธรณ์เป็นรายบุคคลมีความยุ่งยากและซับซ้อน ต้องอาศัยครูผู้สอนให้ความช่วยเหลือ ส่งผลให้ผู้เรียนหลายคนจำใจลาออกจากการศึกษาแทนการอุทธรณ์ ทั้งที่เป็นผู้มีคุณสมบัติด้านรายได้และความจำเป็นทางเศรษฐกิจตรงตามวัตถุประสงค์ของโครงการ

ในการประชุมครั้งนี้ สกร. ได้เสนอแนวทางแก้ไข 2 ประการ ได้แก่ (1) ปรับปรุงคำนิยามและหลักเกณฑ์การพิจารณาสถานภาพ “นักศึกษา” โดยแยกผู้เรียนนอกระบบออกจากนักศึกษาในระบบ เพื่อไม่ให้ผู้เรียนที่มีอายุเกิน 18 ปีและมีความจำเป็นทางเศรษฐกิจได้รับผลกระทบ และ (2) พิจารณาการอุทธรณ์ในลักษณะภาพรวมสำหรับนักศึกษา สกร. โดยไม่นำสถานภาพการเป็นผู้เรียนนอกระบบมาเป็นเหตุในการตัดสิทธิ์ เพื่อให้การพิจารณาเป็นไปตามข้อเท็จจริงและสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของการช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย

ผู้แทนฝ่ายพิจารณาสิทธิ์ของกระทรวงการคลังได้ชี้แจงว่า หลักเกณฑ์ดังกล่าวเกิดจากการวิเคราะห์ฐานข้อมูลในอดีต ซึ่งพบผู้มีสถานะนักเรียน/นักศึกษาที่มีอายุสูงจำนวนมาก โดยในขณะนั้นยังไม่ทราบว่าเป็นข้อมูลของการศึกษานอกระบบ จึงนำมาใช้เป็นหนึ่งในเงื่อนไขการพิจารณาคุณสมบัติ ทั้งนี้ ได้รับข้อเสนอของ สกร. ไว้เพื่อนำไปตรวจสอบข้อมูลเชิงลึกและพิจารณาแนวทางปรับปรุงหลักเกณฑ์ให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น

ที่ประชุมได้รับทราบข้อเท็จจริงและข้อเสนอของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ พร้อมรับที่จะนำข้อมูลและรายละเอียดทั้งหมดไปตรวจสอบเชิงลึก เพื่อพิจารณาแนวทางยกเว้นหลักเกณฑ์สำหรับนักศึกษานอกระบบ ให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงและเจตนารมณ์ของโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เพื่อให้ประชาชนผู้มีรายได้น้อยได้รับสิทธิ์อย่างถูกต้องและเป็นธรรม

กรมส่งเสริมการเรียนรู้ยืนยันว่าจะติดตามความคืบหน้าและประสานการดำเนินงานกับทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ผู้เรียนทุกช่วงวัย โดยเฉพาะผู้ด้อยโอกาสและผู้มีรายได้น้อย ได้รับโอกาสทางการศึกษาและเข้าถึงสิทธิ์สวัสดิการของรัฐอย่างเป็นธรรม สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการที่มุ่งสร้างโอกาสทางการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้กับประชาชนทุกคนอย่างเท่าเทียม