สกร. ขานรับ นโยบายความปลอดภัย ศธ. ชูแผน 3 ระยะ–ศูนย์แนะแนว 928 อำเภอ

นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานการประชุมหารือแนวทางและมาตรการความปลอดภัยในสถานศึกษา เพื่อยกระดับระบบรักษาความปลอดภัยให้มีมาตรฐานและแนวปฏิบัติที่ชัดเจนทั่วประเทศ โดยมีนายสุเทพ แก่งสันเทียะ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ผู้บริหารองค์กรหลักและองค์กรในกำกับ พร้อมด้วย ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) เข้าร่วม ณ ห้องประชุมราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ ขณะที่ผู้บริหารหน่วยงานและสถานศึกษา รวมถึงหน่วยงานในสังกัด สกร. ทั่วประเทศ ร่วมประชุมผ่านระบบออนไลน์

นายประเสริฐ กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้มุ่งยกระดับมาตรการรักษาความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ โดยต่อยอดจาก 3 มาตรการเร่งด่วน ได้แก่ การงดเปิดเผยข้อมูลผู้ก่อเหตุเพื่อลดความเสี่ยงต่อพฤติกรรมเลียนแบบ (Copycat Effect) การเยียวยาและปฐมพยาบาลทางจิตใจแก่ผู้ได้รับผลกระทบ และการยกระดับมาตรการความปลอดภัยในสถานศึกษา พร้อมกำหนด 9 มาตรการสำคัญ ได้แก่

1. ดูแลสุขภาพจิตและเปิดช่องทางช่วยเหลือทั่วประเทศ ผ่านศูนย์พิทักษ์สิทธิ เสรีภาพ และความปลอดภัย ศธ. พร้อมนักจิตวิทยาประจำเขตพื้นที่ และประสานผู้เชี่ยวชาญรวมถึงกรมสุขภาพจิต

2. เยียวยาสถานศึกษาที่เกิดเหตุและผู้ได้รับผลกระทบโดยตรง โดยจัดนักจิตวิทยาดูแลนักเรียน ผู้ปกครอง ครู และผู้เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง

3. ปรับการเรียนการสอนของสถานศึกษาที่เกิดเหตุเป็นการชั่วคราว เป็นรูปแบบออนไลน์ ระหว่างวันที่ 10–14 สิงหาคม 2569 เพื่อให้นักเรียนพักฟื้นสภาพจิตใจและเรียนจากที่พักอาศัยโดยไม่เพิ่มแรงกดดัน

4. เปิดพื้นที่ให้ผู้ปกครองเข้าสังเกตการณ์ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและมีส่วนร่วมดูแลความปลอดภัย ภายใต้ระบบลงทะเบียนและคัดกรองการเข้า–ออกอย่างเข้มงวด

5. เร่งมาตรการความปลอดภัยระยะสั้นควบคู่การพัฒนากฎหมายระยะยาว ป้องกันการนำสิ่งผิดกฎหมาย ยาเสพติด บุหรี่ไฟฟ้า และอาวุธเข้าสถานศึกษา รวมถึงกำหนดแนวทางใช้อุปกรณ์สื่อสารให้เหมาะสม

6. ยกระดับการคัดกรองบุคคลภายนอก ควบคู่การใช้กล้อง CCTV และบูรณาการความร่วมมือระหว่างสถานศึกษา ตำรวจ ผู้ปกครอง และเครือข่ายในพื้นที่

7. จัดทำแผนป้องกันและรับมือเหตุฉุกเฉิน พร้อมซักซ้อมร่วมกับตำรวจอย่างสม่ำเสมอ และขยายความร่วมมือไปยังสถานศึกษาในสังกัดอื่น เพื่อยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยในทิศทางเดียวกัน

8. สื่อสารอย่างรับผิดชอบ ป้องกันพฤติกรรมเลียนแบบ โดยขอความร่วมมือสื่อและผู้เกี่ยวข้องระมัดระวังการนำเสนอข้อมูลที่อาจกระตุ้นพฤติกรรมเลียนแบบ และคำนึงถึงผลกระทบต่อเด็ก เยาวชน ครอบครัว และสังคม

9. สร้างความสัมพันธ์ที่ดีภายในสถานศึกษา ส่งเสริมความไว้วางใจระหว่างครูกับผู้เรียน ให้สถานศึกษาเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่ผู้เรียนสามารถพูดคุย ขอคำปรึกษา และเข้าถึงความช่วยเหลือได้ทันท่วงที

นายประเสริฐ ย้ำว่า ทั้ง 9 มาตรการครอบคลุมตั้งแต่การเยียวยา การป้องกันและคัดกรองความเสี่ยง การเตรียมพร้อมรับเหตุฉุกเฉิน ไปจนถึงการวางระบบระยะยาว เพื่อให้ “ความปลอดภัย” เป็นมาตรฐานพื้นฐานของสถานศึกษาทุกแห่ง และสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ปกครองและประชาชน พร้อมกำชับทุกหน่วยงานเร่งให้ความช่วยเหลือตามกฎหมายอย่างเร่งด่วน

ด้าน ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดี สกร. รายงานว่า สกร. ได้จัดทำแผนความปลอดภัยของสถานศึกษาอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การสำรวจและประเมินจุดเสี่ยง จัดทีมเฝ้าระวังติดตามสถานการณ์ ปรับรูปแบบการเรียนรู้หรือเลื่อนการเปิดเรียนตามความเหมาะสม ตลอดจนเปิดช่องทางประสานงานเร่งด่วนกับหน่วยงานภายนอก เพื่อให้สามารถรับมือและช่วยเหลือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินได้อย่างรวดเร็ว

พร้อมเตรียมขับเคลื่อน “ศูนย์พิทักษ์สิทธิและเสรีภาพ สกร.” เป็นกลไกเฝ้าระวัง รับแจ้งเหตุ ประสานความช่วยเหลือ ส่งต่อ และติดตามผล โดยนำบทเรียนจากสถานการณ์ฉุกเฉินและเหตุความรุนแรงในพื้นที่ต่าง ๆ รวมถึงสถานการณ์บริเวณชายแดน มาพัฒนาเป็น แผนช่วยเหลือ 3 ระยะ ได้แก่

ระยะที่ 1 ช่วยเหลือฉุกเฉิน เร่งบรรเทาความเดือดร้อน สนับสนุนศูนย์พักพิง อาหาร ถุงยังชีพ และสิ่งของจำเป็น พร้อมส่งจิตอาสาและบุคลากรดูแลครู ผู้เรียน บุคลากร และประชาชนที่ได้รับผลกระทบ

ระยะที่ 2 ฟื้นฟูพื้นที่และความพร้อมในการดำเนินชีวิต ระดมทีมช่างและบุคลากรช่วยปรับปรุงระบบไฟฟ้า อาคารสถานที่ และโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น ให้กลับมาใช้งานได้อย่างปลอดภัยและพร้อมรองรับการเรียนรู้

ระยะที่ 3 ฟื้นฟูการเรียนรู้และสุขภาวะทางใจ จัดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องและยืดหยุ่น ควบคู่การพัฒนาศักยภาพบุคลากร และขับเคลื่อน ศูนย์แนะแนวและให้คำปรึกษา สกร. ครอบคลุม 928 อำเภอทั่วประเทศ เป็นกลไกใกล้ตัวประชาชนในการให้คำปรึกษา คัดกรอง และประสานส่งต่อ เพื่อดูแลทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจของผู้เรียนและประชาชน

อธิบดี สกร. ยังเน้นการบูรณาการกับเครือข่ายด้านสุขภาพจิต ทั้งนักจิตวิทยา จิตแพทย์ หน่วยบริการเฉพาะทาง และกรมสุขภาพจิต เพื่อนำเครื่องมือประเมินและเช็กลิสต์สุขภาพจิตมาปรับใช้กับสถานศึกษา สกร. พร้อมพัฒนาครูและบุคลากรให้สามารถสังเกตสัญญาณความเสี่ยง คัดกรองเบื้องต้น ให้คำปรึกษา และประสานส่งต่อผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือไปยังผู้เชี่ยวชาญได้อย่างทันท่วงที

นอกจากนี้ สกร. พร้อมประสานหน่วยงานในพื้นที่สนับสนุนอาหาร น้ำดื่ม และสิ่งของจำเป็น เพื่ออำนวยความสะดวกและลดภาระแก่ครอบครัวและผู้ได้รับผลกระทบ รวมถึงประสานความช่วยเหลือด้านอื่น ๆ ตามความเหมาะสม

ดร.เกศทิพย์ ย้ำว่า การดูแลความปลอดภัยต้องครอบคลุม “ก่อนเกิดเหตุ–ขณะเกิดเหตุ–หลังเกิดเหตุ” ตั้งแต่การป้องกันและเฝ้าระวัง การช่วยเหลืออย่างทันท่วงที จนถึงการฟื้นฟูสภาพจิตใจและการเรียนรู้ในระยะยาว โดย สกร. จะใช้เครือข่ายหน่วยงานและสถานศึกษาทั่วประเทศเป็นกลไกเข้าถึงผู้เรียน ครอบครัว และประชาชน เพื่อให้ทุกคนได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง และสามารถกลับมาใช้ชีวิตและเรียนรู้ได้อย่างมั่นคงและปลอดภัย